Świadectwo charakterystyki energetycznej – nowe obowiązki

Świadectwo charakterystyki energetycznej jest dokumentem, który zawiera zbiór danych i wskaźników energetycznych danego budynku lub jego części określających całkowite zapotrzebowanie na energię niezbędną do ich użytkowania zgodnie z przeznaczeniem.

Katalog podmiotów zobowiązanych do posiadania świadectw oraz sytuacje w których następuje ich przekazanie reguluje ustawa o charakterystyce energetycznej. Od kwietnia 2023 roku, wskutek wejścia w życie nowelizacji ww. ustawy, rozszerzony zostanie zakres obowiązków związanych ze sporządzaniem, pozyskiwaniem oraz przekazywaniem świadectw charakterystyki energetycznej.

Przekazanie świadectwa u notariusza

W myśl aktualnie obowiązujących przepisów ustawy o charakterystyce energetycznej, posiadanie świadectwa wymagane jest gdy budynek lub część budynku:

  • zbywany jest na podstawie umowy sprzedaży,
  • zbywany jest na podstawie umowy sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu,
  • będzie wynajmowany.

Nowelizacja nie zmienia powyższego wymogu, jednakże modyfikuje obowiązki w zakresie procedury przekazywania świadectw. W przypadku umów sprzedaży nieruchomości bądź spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, znowelizowane przepisy ustawy przewidują obowiązek przedstawienia świadectwa w chwili sporządzenia aktu notarialnego. Zaznaczyć należy także, że notariusz zobowiązany zostanie do odnotowywania w akcie notarialnym przekazania nabywcy świadectwa charakterystyki energetycznej, zaś w przypadku jego nieprzekazania, notariusz będzie miał obowiązek pouczenia zbywcy.

Odpowiedzialność podmiotów sporządzających świadectwo

Nowelizacja zakłada zawieranie w treści świadectwa, oprócz aktualnie wymaganych ustawą informacji także oświadczenia osoby, która sporządziła świadectwo charakterystyki energetycznej, że dokument został wygenerowany z centralnego rejestru charakterystyki energetycznej budynków. Wskazać należy, że oświadczenie to składane będzie się pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń.

Rozszerzony katalog kar

Podkreślenia wymaga także niezwykle istotna zmiana w postaci rozszerzenia katalogu zdarzeń podlegających karze. Nowelizacja ustawy o charakterystyce energetycznej, przewiduje sankcje wobec sporządzającego świadectwo za sporządzenie go niezgodnie z wymogami wskazanymi w art. 4 ust. 3 ustawy. Ponadto, ukarane zostaną także podmioty nie wywiązujące się z przewidzianych ustawą obowiązków w zakresie przekazywania świadectw nabywcom oraz najemcom budynku.

Pozostałe zmiany

Świadectwo charakterystyki energetycznej, co do zasady jest ważne przez 10 lat od dnia jego sporządzenia. Świadectwa przekazane przed dniem wejścia w życie nowelizacji zachowują ważność przez okres, na jaki zostały sporządzone. Ponadto, wskazania wymaga także, iż nowelizacja w zakresie świadectw charakterystyki energetycznej obejmie także przepisy prawa budowlanego. Po jej wejściu w życie, do art. 57 prawa budowlanego, zostanie dodany pkt 6a, w myśl którego do zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego lub wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie inwestor jest obowiązany dołączyć kopię świadectwa charakterystyki energetycznej, co spowoduje powstanie nowego obowiązku zarówno w stosunku do deweloperów jak i inwestorów prywatnych.

Jak uzyskać świadectwo charakterystyki energetycznej?

Podsumowując właściciele m.in. mieszkań czy też domów jednorodzinnych, powinni pamiętać o obowiązku posiadania świadectwa charakterystyki energetycznej dopiero w momencie gdy planują sprzedaż bądź wynajem posiadanego budynku lub jego części.

Inaczej będzie jednak w odniesieniu do nowopowstałych obiektów budowlanych, w tym wskazanych powyżej domów jednorodzinnych, gdyż wówczas posiadanie świadectwa przez inwestora będzie obowiązkowe w każdej sytuacji (jak już wyżej wskazano – w momencie zakończenia budowy lub w chwili wystąpienia o udzielenie pozwolenia na użytkowanie), niezależnie od faktu czy budynek będzie w przyszłości wynajmowany czy też sprzedany.

W celu uzyskania świadectwa, należy odnaleźć podmiot zajmujący się usługami audytu, mający uprawnienia do wydawania świadectw charakterystyki energetycznej. Przed dokonaniem wyboru firmy świadczącej tego typu usługi, warto zweryfikować jej rzetelność poprzez sprawdzenie czy figuruje ona w wykazie Ministerstwa Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej.

Z dostępnych danych wynika, że na chwilę obecną cena uzyskania świadectwa oscyluje w granicach 400-1000zł. Należy jednak mieć na uwadze, że po wejściu w życie nowelizacji, koszty te mogą znacząco wzrosnąć – z uwagi na powiększenie grona podmiotów zainteresowanych zdobyciem świadectwa. W przypadku planowanego w przyszłości wynajmu bądź sprzedaży nieruchomości, warto zatem rozważyć uzyskanie świadectwa już teraz, gdyż jak wskazuje treść nowelizacji, świadectwa uzyskane przed dniem wejścia jej w życie zachowują ważność przez okres na jaki zostały wystawione.

Czy zawsze warto wybrać estoński CIT?

Od 1 stycznia 2021 r. w Polsce funkcjonuje tzw. estoński CIT, czyli ryczałt od dochodów spółek kapitałowych. Jest to nowoczesny i stosunkowo prosty sposób opodatkowania, ale nie dla każdej spółki będzie on korzystny.

Obecnie wybór estońskiego CIT jako metody opodatkowania przysługuje zarówno spółce akcyjnej, spółce z ograniczoną odpowiedzialnością oraz prostej spółce akcyjnej, jak i spółce komandytowej i komandytowo-akcyjnej. Co więcej, podatnicy mogą skorzystać z tej formy opodatkowania niezależnie od osiąganych przychodów, a samego wyboru estońskiego CIT można dokonać również w trakcie roku podatkowego.

Zalety estońskiej formy opodatkowania

Wybór estońskiego CIT jako metody rozliczania oznacza dla podatnika brak obowiązku zapłaty podatku w momencie uzyskania dochodu (zysku). Podatnik będzie zobowiązany do zapłaty
podatku dopiero w chwili wypłaty tego zysku udziałowcom lub akcjonariuszom. Wybór omawianej formy opodatkowania niweluje więc konieczność comiesięcznego płacenia zaliczek na podatek dochodowy i daje podatnikowi możliwość określenia momentu, w którym nastąpi opodatkowanie dochodu.

Opodatkowani estońskim CIT korzystają z odrębnych stawek podatku, które wynoszą 10% dla małych podatników oraz 20% dla pozostałych podatników. Wybór tej formy opodatkowania sprawia,
że efektywna stawka podatkowa (łączne opodatkowanie PIT i CIT) w przypadku tych podmiotów wyniesie odpowiednio 20% oraz 25%, zamiast wynikających z zasad ogólnych 26,29% oraz 34,39%. Niewątpliwą zaletą estońskiego CIT jest również fakt, że za okres opodatkowania ryczałtem podatnicy nie muszą sporządzać sprawozdań finansowych zgodnie z Międzynarodowymi Standardami

Rachunkowości oraz nie mają potrzeby liczyć podatkowych kosztów i amortyzacji. Samo wyjście z systemu estońskiego również przedstawia się korzystnie. Rezygnacja nie oznacza automatycznie konieczności zapłaty podatku od wygenerowanego do tej pory zysku, który nie został dotychczas wypłacony, a co za tym idzie opodatkowany. Kwestia zapłaty podatku pojawi się dopiero w chwili dystrybucji tego zysku i to według stawek przewidzianych w estońskim CIT.

Estoński CIT- nie zawsze taki łatwy i korzystny

Z estońskiego CIT skorzystać mogą wymienione wyżej spółki pod warunkiem jednak, że spełnią dodatkowe wymagania. Tytułem przykładu można wskazać, że udziałowcami, akcjonariuszami lub wspólnikami tych podmiotów mogą być wyłącznie osoby fizyczne oraz wskazane osoby prawne nie mogą posiadać działów lub akcji w kapitale innej spółki albo tytułów uczestnictwa w funduszu inwestycyjnym. Kolejne wymogi związane są m.in. ze źródłami pochodzenia przychodów oraz ilością zatrudnianych pracowników. Chcący skorzystać z omawianej formy opodatkowania muszą również pamiętać, że jej wybór pozbawia prawa do ulg, odliczeń i rozliczania strat. Podatnicy estońskiego CIT nie skorzystają więc z ulgi B+R czy IP BOX, ani nie odliczą np. dokonanej darowizny.

W przypadku estońskiego CIT opodatkowaniu podlegają nie tylko wypłaty dywidendy czy zaliczek na dywidendę, ale również tzw. ukryty zysk. Definiowanie tego ostatniego pojęcia jest
przedmiotem wielu sporów między podatnikami a organami podatkowymi. Ustawodawca w aktach prawnych zawarł jedynie przykładowy, otwarty katalog świadczeń zaliczanych do tej kategorii.

W związku z tym fiskus za ukryty zysk uważa również m.in. wydatki na używanie do celów mieszanych samochodów osobowych przez pracowników spółki, jeżeli nie jest dla nich prowadzona ewidencja przebiegu pojazdu. Decydując się na estoński CIT należy również pamiętać, że wybraną formę opodatkowania trzeba będzie stosować przez 4 następujące po sobie lata podatkowe. Dodatkowo, jeśli we wskazanym czasie podatnik nie zrezygnuje z opodatkowania ryczałtem, okres opodatkowania zostaje automatycznie przedłużony na kolejne 4 lata.

Podsumowując, estoński CIT może przynieść spółce wiele korzyści, ale nie jest to rozwiązanie bez wad. Każdy podmiot, który chce rozliczać się w tej formie, powinien przed podjęciem decyzji
przeprowadzić szczegółową analizę skutków zmiany formy opodatkowania i zastanowić się, czy spełnia wszystkie wymagane przesłanki.