Opodatkowanie gruntów zajętych pod infrastrukturę kolejową – zmiana podejścia NSA
Zakres zwolnienia z podatku od nieruchomości dla gruntów zajętych pod infrastrukturę kolejową od lat budził wątpliwości. Problem dotyczył przede wszystkim sytuacji, w których infrastruktura kolejowa zajmowała jedynie część działki ewidencyjnej należącej do przedsiębiorcy. W dniu 8 grudnia 2025 r. (sygn. akt III FPS 3/25) Naczelny Sąd Administracyjny w składzie 7 sędziów wydał uchwałę, w której jednoznacznie rozstrzygnął ten spór, odchodząc od dotychczas dominującej linii orzeczniczej.
NSA uznał, że zwolnienie z podatku od nieruchomości, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, obejmuje wyłącznie tę część gruntu, która jest faktycznie zajęta na potrzeby infrastruktury kolejowej. Sam fakt, że infrastruktura znajduje się na terenie danej działki ewidencyjnej, nie jest wystarczający do objęcia zwolnieniem całej nieruchomości. Oznacza to, że w przypadku gdy infrastruktura kolejowa zajmuje jedynie fragment działki, pozostała jej część podlega opodatkowaniu na zasadach ogólnych.
Stanowisko to stanowi wyraźne odejście od wcześniejszego podejścia prezentowanego w orzecznictwie sądów administracyjnych. W poprzednich latach Naczelny Sąd Administracyjny przyjmował bowiem, że dla zastosowania zwolnienia wystarczające jest, aby infrastruktura kolejowa znajdowała się na części działki ewidencyjnej, co w praktyce prowadziło do objęcia zwolnieniem całej jej powierzchni, niezależnie od faktycznego zakresu wykorzystania gruntu na cele kolejowe.
W uchwale z 8 grudnia 2025 r. NSA jednoznacznie przesądził, że takie rozumienie przepisów prowadzi do nadmiernego rozszerzenia zwolnienia podatkowego. Sąd powiązał zakres zwolnienia bezpośrednio z rzeczywistym sposobem wykorzystania gruntu, wskazując, że preferencja podatkowa powinna obejmować wyłącznie te części nieruchomości, które spełniają ustawowe przesłanki zwolnienia.
Rozstrzygając sprawę, Sąd odwołał się do kilku kluczowych argumentów. W szczególności zwrócił uwagę na istotę zwolnienia przewidzianego w art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, konstrukcję przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości oraz konieczność uwzględnienia ograniczeń wynikających z przepisów prawa unijnego dotyczących pomocy publicznej. NSA podkreślił, że rozszerzające stosowanie zwolnienia, obejmujące grunty niewykorzystywane faktycznie na cele kolejowe, mogłoby prowadzić do udzielania selektywnej korzyści podatkowej, a tym samym do zakłócenia konkurencji, czego zakazuje art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.
Zmiana ta ma istotne znaczenie praktyczne dla przedsiębiorców posiadających grunty, na których infrastruktura kolejowa zajmuje jedynie fragment powierzchni. Uchwała może skutkować koniecznością ponownej analizy dotychczasowych rozliczeń podatku od nieruchomości oraz wpłynąć na sposób ustalania podstawy opodatkowania w kolejnych latach. Jednocześnie, jako uchwała podjęta w składzie siedmiu sędziów, rozstrzygnięcie to będzie miało istotny wpływ na dalszą praktykę orzeczniczą sądów administracyjnych oraz na podejście organów podatkowych do stosowania zwolnienia.
W celu zapoznania się z naszą ofertą, zapraszamy do kontaktu:
e-mail: biuro@dbopolska.pl
tel: 533 454 699, 732 666 306