Porada u radcy prawnego to rozmowa, w której radca ocenia Twoją sprawę na podstawie dokumentów i wskazuje możliwe kroki. Wszystko, co mu powiesz, objęte jest tajemnicą zawodową bez ograniczenia w czasie (art. 3 ust. 3 i 4 ustawy o radcach prawnych). Zabierz pisma z datą doręczenia - od niej biegną terminy, np. 14 dni na odwołanie od decyzji.
Z czym przyjść na poradę u radcy prawnego?
Przede wszystkim z dokumentami, których dotyczy sprawa, i z informacją, kiedy je otrzymałeś. Porada u radcy prawnego jest tak dobra jak materiał, na którym radca pracuje: z opowieści da się wyczytać kierunek, ale ocena ryzyka wymaga przeczytania umowy czy decyzji w całości.
- Pismo, które Cię niepokoi - całe, razem z kopertą, potwierdzeniem odbioru albo potwierdzeniem doręczenia elektronicznego. Pouczenie o terminie i sposobie zaskarżenia zwykle jest na końcu dokumentu.
- Umowy z aneksami i korespondencja - także e-maile i wiadomości, w których ustalaliście warunki.
- Krótka chronologia - kilka linijek z datami zdarzeń.
- Dane drugiej strony - nazwa firmy lub imię i nazwisko, NIP albo numer KRS.
- Jedno główne pytanie - na co chcesz znać odpowiedź po spotkaniu.
| Rodzaj sprawy | Co warto mieć ze sobą |
|---|---|
| Spór z kontrahentem o zapłatę | Umowa, zamówienia, faktury, wezwania do zapłaty, korespondencja, nakaz zapłaty, jeśli już go doręczono |
| Kontrola lub decyzja podatkowa | Upoważnienie do kontroli, protokół, decyzja, deklaracje i ewidencje za badany okres |
| Sprawa pracownicza | Umowa o pracę lub umowa B2B, wypowiedzenie, regulaminy, korespondencja z pracownikiem |
| Spadek i dział spadku | Akt zgonu, testament, postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku lub akt poświadczenia dziedziczenia, wykaz majątku |
| Nieruchomość | Numer księgi wieczystej, umowy, decyzje administracyjne, mapy i dokumenty geodezyjne |
Przy sprawach podatkowych przydaje się też pełna korespondencja z urzędem, bo spór często dotyczy tego, co organ ustalił w trakcie czynności. Takimi sprawami zajmujemy się w ramach obrony podatkowej.
Jakich terminów nie wolno przegapić przed poradą?
Najpierw sprawdź datę doręczenia pisma, bo od niej liczy się terminy, a bywają one krótsze niż czas oczekiwania na spotkanie. Czynność procesowa wykonana po terminie jest bezskuteczna (art. 167 k.p.c.). Termin można przywrócić tylko wtedy, gdy uchybienie nastąpiło bez Twojej winy, a wniosek trzeba złożyć w ciągu tygodnia od ustania przeszkody (art. 168 § 1 i art. 169 § 1 k.p.c.).
| Pismo, które otrzymałeś | Co możesz złożyć i w jakim terminie | Przepis |
|---|---|---|
| Nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym doręczony w Polsce | Sprzeciw - 2 tygodnie od doręczenia | art. 480² § 2 pkt 1 i art. 505 § 1 k.p.c. |
| Nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym doręczony w Unii Europejskiej, w tym w Polsce | Zarzuty - miesiąc od doręczenia | art. 480² § 2 pkt 3 i art. 493 § 1 k.p.c. |
| Wyrok zaoczny | Sprzeciw - 2 tygodnie od doręczenia | art. 344 § 1 k.p.c. |
| Wyrok sądu pierwszej instancji | Wniosek o uzasadnienie - tydzień od ogłoszenia (od doręczenia, gdy sąd doręcza wyrok z urzędu); apelacja - 2 tygodnie od doręczenia wyroku z uzasadnieniem | art. 328 § 1 i 2 oraz art. 369 § 1 k.p.c. |
| Decyzja administracyjna | Odwołanie - 14 dni od doręczenia, chyba że przepis szczególny przewiduje inny termin | art. 129 § 2 i 3 k.p.a. |
| Decyzja podatkowa | Odwołanie - 14 dni od doręczenia | art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej |
| Decyzja ZUS | Odwołanie - miesiąc od doręczenia | art. 477⁹ § 1 k.p.c. |
| Rozstrzygnięcie organu, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego | Skarga - 30 dni od doręczenia | art. 53 § 1 p.p.s.a. |
Stan prawny: październik 2026. Dokładny termin i sposób zaskarżenia zawsze podaje pouczenie w otrzymanym piśmie. Jeśli termin mija w ciągu kilku dni, powiedz o tym przy umawianiu spotkania - ułożymy rozmowę tak, żeby zdążyć z pismem. Drogę do sądu administracyjnego opisujemy w poradniku skarga do WSA krok po kroku.
Jak przebiega pierwsza rozmowa z radcą prawnym?
Pierwsza porada u radcy prawnego służy ustaleniu faktów, terminów i Twojego celu, a dopiero potem wyborowi drogi działania. Radca zaczyna zwykle od pytań, także niewygodnych, bo sprawa opowiedziana tylko od korzystnej strony prowadzi do złej oceny.
- Sprawdzenie konfliktu interesów. Kancelaria nie może doradzać obu stronom tego samego sporu, dlatego na początku pyta o drugą stronę.
- Fakty i terminy. Radca czyta dokumenty i dopytuje o daty doręczeń.
- Możliwe drogi. Negocjacje, wezwanie do zapłaty, pozew, odwołanie albo świadoma rezygnacja z dalszych kroków - z ryzykami każdej z nich.
- Dalsza współpraca. Jeśli sprawa wymaga pisma lub reprezentacji, omawiamy zakres pracy i sposób rozliczenia, zanim cokolwiek podpiszesz.
Nie każda porada kończy się gotową odpowiedzią na miejscu. Przy obszernych aktach albo rozbieżnym orzecznictwie radca może potrzebować czasu na analizę i przesłać stanowisko na piśmie. Pytania, które warto zadać kancelarii przed współpracą, zebraliśmy w tekście o tym, jak wybrać kancelarię prawną dla firmy.
Czy radca prawny zachowa w tajemnicy to, co powiesz?
Tak. Radca prawny jest obowiązany zachować w tajemnicy wszystko, o czym dowiedział się w związku z udzieleniem pomocy prawnej, a obowiązek ten nie może być ograniczony w czasie (art. 3 ust. 3 i 4 ustawy o radcach prawnych). Udzielanie porad jest pomocą prawną w rozumieniu ustawy (art. 6 ust. 1), więc tajemnica obejmuje także rozmowę, po której nie zlecisz prowadzenia sprawy.
Ustawa stanowi, że radcy nie można zwolnić z tajemnicy co do faktów, o których dowiedział się, udzielając pomocy prawnej lub prowadząc sprawę (art. 3 ust. 5). W procesie karnym obowiązują szczególne reguły: obrońcy nie wolno przesłuchiwać co do faktów poznanych przy udzielaniu porady (art. 178 pkt 1 k.p.k.), a w innych sytuacjach przesłuchanie radcy co do faktów objętych tajemnicą jest możliwe tylko wtedy, gdy jest to niezbędne dla dobra wymiaru sprawiedliwości i nie da się ich ustalić innym dowodem (art. 180 § 2 k.p.k.).
Od 1 października 2026 roku art. 3 ust. 6 przewiduje jeden wyjątek: informacje udostępniane na podstawie przepisów o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, w zakresie tymi przepisami określonym. Te same zasady obowiązują adwokata (art. 6 Prawa o adwokaturze).
Umowa, pełnomocnictwo i sposób rozliczenia
Jeśli po poradzie zlecasz dalsze działania, podpisujesz umowę, a gdy trzeba działać przed sądem lub urzędem - także pełnomocnictwo. Zakres pomocy prawnej, terminy, warunki jej wykonywania i wynagrodzenie określa umowa (art. 8 ust. 4 ustawy o radcach prawnych), a wysokość opłat ustala się z klientem (art. 22⁵ ust. 1).
Pełnomocnik dołącza pełnomocnictwo do akt przy pierwszej czynności, a radca prawny może sam uwierzytelnić jego odpis (art. 89 § 1 k.p.c.). Pełnomocnictwo w postaci elektronicznej opatruje się kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym (art. 89 § 1² k.p.c., od 1 marca 2026 r.). Za złożenie pełnomocnictwa w sądzie lub urzędzie płaci się 17 zł opłaty skarbowej od każdego stosunku pełnomocnictwa; zwolnione jest m.in. pełnomocnictwo ogólne w rozumieniu Ordynacji podatkowej.
Najczęstsze sposoby rozliczenia pomocy prawnej to:
- stawka godzinowa - płacisz za czas poświęcony sprawie, co sprawdza się przy konsultacjach i zleceniach o trudnym do przewidzenia zakresie,
- wynagrodzenie za sprawę - jedna kwota za prowadzenie konkretnego postępowania lub przygotowanie dokumentu,
- stała obsługa - miesięczny ryczałt za ustalony pakiet czynności dla firm, które potrzebują wsparcia regularnie; szczegóły opisujemy przy obsłudze prawnej firm.
Wynagrodzenie z umowy to co innego niż koszty zastępstwa, które sąd zasądza od przegranego według stawek minimalnych z rozporządzeń Ministra Sprawiedliwości. Różnicę wyjaśniamy w tekście o tym, ile kosztuje radca prawny w 2026 roku, oraz w zestawieniu kosztów zastępstwa procesowego.
Porada online lub przez telefon - kiedy się sprawdza?
Zdalna porada u radcy prawnego sprawdza się wtedy, gdy radca może wcześniej przeczytać dokumenty, a sprawa nie wymaga oglądania oryginałów. W DBO Polska konsultacje odbywają się w biurze, online i telefonicznie - dla klientów z Białegostoku, województwa podlaskiego i całej Polski.
- Porady prawne Białystok - biuro przy ul. Długiej 57 (15-765 Białystok), poniedziałek-piątek 7:00-16:00,
- online - wideorozmowa po przesłaniu skanów całych dokumentów, a nie zdjęć ich fragmentów,
- telefonicznie - 533 454 699 lub 732 666 306.
Przy rozmowie zdalnej zadbaj o miejsce, w którym nikt postronny jej nie słyszy - tajemnica wiąże radcę, ale nie osoby obok Ciebie. Spotkanie w biurze lepiej sprawdza się przy obszernych aktach albo wtedy, gdy strategię dla firmy trzeba omówić z kilkoma osobami naraz. Zakres spraw, z którymi możesz przyjść, opisujemy na stronie o poradach prawnych dla firm i osób prywatnych, a termin umówisz też przez formularz kontaktowy.
Kiedy wystarczy nieodpłatna pomoc prawna?
Wystarczy wtedy, gdy potrzebujesz informacji o stanie prawnym, wskazania sposobu rozwiązania problemu albo projektu prostego pisma, a nie prowadzenia sprawy. Przysługuje osobie fizycznej, która złoży oświadczenie, że nie jest w stanie ponieść kosztów odpłatnej pomocy prawnej - także osobie prowadzącej jednoosobową działalność, która nikogo nie zatrudniała w ostatnim roku (art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej).
Pomocy udziela adwokat lub radca prawny (art. 5 ust. 1), ale jej zakres jest zamknięty. Obejmuje projekt wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych lub o pełnomocnika z urzędu, nie obejmuje natomiast pism procesowych w toczącym się postępowaniu przygotowawczym lub sądowym ani pism w toczącym się postępowaniu sądowoadministracyjnym (art. 3 ust. 1). Spółka z tej pomocy nie skorzysta.
Porównanie obu ścieżek znajdziesz w tekście bezpłatna pomoc prawna czy płatna porada. Jeśli sprawa dotyczy firmy albo postępowanie już trwa, umów się z naszym radcą prawnym w Białymstoku - przygotuj dokumenty z listy powyżej i sprawdź datę doręczenia ostatniego pisma.
Najczęstsze pytania
Czy na poradę u radcy prawnego trzeba zabrać oryginały dokumentów?
Nie, na pierwszą rozmowę zwykle wystarczą czytelne kopie lub skany całych dokumentów. Oryginały mogą być potrzebne później: w sądzie zamiast oryginału można złożyć odpis poświadczony przez występującego w sprawie radcę prawnego, ale sąd może zażądać oryginału (art. 129 § 2 i 4 k.p.c.). Zachowaj też koperty i potwierdzenia doręczeń, bo od nich liczy się terminy.
Czy radca prawny może odmówić udzielenia porady?
Tak, ale tylko z ważnych powodów (art. 22 ust. 1 ustawy o radcach prawnych). Takim powodem bywa konflikt interesów, gdy kancelaria doradza już drugiej stronie sporu. Jeśli radca wypowiada pełnomocnictwo w trakcie sprawy, musi wykonać wszystkie niezbędne czynności, by nie zaszkodziło to jej dalszemu tokowi (art. 22 ust. 2).
Czy tajemnica zawodowa obowiązuje, jeśli nie zlecę sprawy kancelarii?
Tak, bo obejmuje wszystko, o czym radca dowiedział się w związku z udzieleniem pomocy prawnej, a porada prawna jest taką pomocą (art. 3 ust. 3 i art. 6 ust. 1 ustawy o radcach prawnych). Obowiązek nie może być ograniczony w czasie (art. 3 ust. 4). Ustawowy wyjątek dotyczy informacji udostępnianych na podstawie przepisów o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu (art. 3 ust. 6).
Czy pełnomocnictwo można podpisać bez wizyty w kancelarii?
Tak, pełnomocnictwo procesowe w postaci elektronicznej opatruje się kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym (art. 89 § 1² k.p.c.). Radca prawny może też sam uwierzytelnić odpis udzielonego mu pełnomocnictwa (art. 89 § 1 k.p.c.). W postępowaniach przed urzędami obowiązują przepisy właściwe dla danego postępowania.
Ile kosztuje złożenie pełnomocnictwa w sądzie lub urzędzie?
Opłata skarbowa wynosi 17 zł od każdego stosunku pełnomocnictwa (część IV załącznika do ustawy o opłacie skarbowej, stan prawny: październik 2026). Opłaty nie pobiera się m.in., gdy pełnomocnikiem jest małżonek, wstępny, zstępny lub rodzeństwo, w sprawach karnych i karnych skarbowych oraz od pełnomocnictwa ogólnego w rozumieniu Ordynacji podatkowej. Nie podlega jej też złożenie pełnomocnictwa w sprawach alimentacyjnych, opieki, kurateli i przysposobienia.
Czy po poradzie dostanę opinię na piśmie?
To zależy od ustaleń z kancelarią, bo zakres pomocy prawnej, terminy i wynagrodzenie określa umowa (art. 8 ust. 4 ustawy o radcach prawnych). Przy prostym pytaniu często wystarcza odpowiedź ustna, a przy sprawie o wysokiej stawce lub wielu wątkach warto zamówić pisemne stanowisko. Ustal formę odpowiedzi przed spotkaniem, bo wpływa ona na nakład pracy.
Co zrobić, gdy termin upłynął przed poradą?
W sprawie cywilnej możesz złożyć wniosek o przywrócenie terminu w ciągu tygodnia od ustania przyczyny uchybienia, jeśli nie dochowałeś go bez swojej winy (art. 168 § 1 i art. 169 § 1 k.p.c.). Razem z wnioskiem trzeba dokonać spóźnionej czynności, np. wnieść sprzeciw (art. 169 § 3). Po upływie roku od uchybionego terminu przywrócenie jest dopuszczalne tylko w wypadkach wyjątkowych (art. 169 § 4).
Czy przedsiębiorca może skorzystać z nieodpłatnej porady prawnej?
Tak, jeśli prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą i nie zatrudniał innych osób w ciągu ostatniego roku (art. 4 ust. 1 ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej). Składa wtedy oświadczenie, że nie jest w stanie ponieść kosztów odpłatnej pomocy prawnej, a w sprawach związanych z firmą także oświadczenie o niezatrudnianiu innych osób (art. 4 ust. 2). Spółki z tego systemu nie korzystają.