Spadki i sukcesja biznesu Białystok - prawo spadkowe i przekazanie firmy
Sprawy spadkowe i sukcesja biznesu wymagają połączenia prawa cywilnego, handlowego i podatkowego. DBO Polska prowadzi postępowania spadkowe - stwierdzenie nabycia spadku, zachowek i dział spadku - oraz planuje przekazanie firmy następcom przez zarząd sukcesyjny i fundację rodzinną. Wybierz ścieżkę: sprawy spadkowe dla rodzin albo sukcesja dla przedsiębiorców.
Sprawy spadkowe i sukcesja - czym się zajmujemy?
Łączymy obsługę prawną z doradztwem podatkowym - prowadzimy sprawy po śmierci i pomagamy zaplanować przekazanie majątku za życia.
Spadki i sukcesja - kompleksowa obsługa prawna i podatkowa
Śmierć przedsiębiorcy lub zamożnego człowieka uruchamia dwa równoległe procesy: prawny (kto i co dziedziczy, jak podzielić majątek) i podatkowy (jak nie przepłacić państwu). Błąd w jednym obszarze kosztuje w drugim - dlatego DBO Polska łączy radców prawnych, adwokatów i doradców podatkowych w jednym zespole prowadzącym sprawę od początku do końca.
Pomagamy zarówno wtedy, gdy sprawa spadkowa jest pilna (przeoczony termin na odrzucenie spadku, spór o zachowek, nagła śmierć właściciela firmy), jak i wtedy, gdy planujemy z wyprzedzeniem - tworząc testament, fundację rodzinną lub restrukturyzując spółkę pod sukcesję.
Podstawa prawna: Kodeks cywilny - Księga czwarta „Spadki" (art. 922-1088 KC); ustawa z 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem; ustawa z 26 stycznia 2023 r. o fundacji rodzinnej; ustawa z 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn; rozporządzenie UE 650/2012 (transgraniczne sprawy spadkowe).
Sprawy spadkowe - stwierdzenie nabycia, zachowek i dział
Stwierdzenie nabycia spadku można uzyskać sądownie lub - gdy spadkobiercy są zgodni - aktom poświadczenia dziedziczenia u notariusza (szybciej, zwykle kilka dni). Obie drogi mają tę samą moc prawną. Pomagamy wybrać właściwą i przeprowadzamy całą procedurę.
Zachowek (art. 991 KC) przysługuje zstępnym, małżonkowi i rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani z ustawy - wynosi połowę lub dwie trzecie wartości udziału ustawowego. Dochodzimy zachowku dla pominiętych i bronimy spadkobierców przed nadmiernymi roszczeniami, uwzględniając darowizny zaliczane na schedę. Radca prawny lub adwokat reprezentuje klienta na każdym etapie sporu.
Dział spadku - podział majątku między spadkobierców - prowadzimy umownie u notariusza (gdy w skład wchodzi nieruchomość) lub sądownie. Rozliczamy darowizny, nakłady i pożytki, by wynik był sprawiedliwy i podatkowo efektywny.
Sukcesja biznesu - zarząd sukcesyjny i fundacja rodzinna
Zarząd sukcesyjny to szybkie, tanie i skuteczne narzędzie dla jednoosobowych przedsiębiorców wpisanych do CEIDG. Zapewnia ciągłość działalności przez maksymalnie 2 lata po śmierci właściciela, zachowując NIP, decyzje administracyjne i umowy z pracownikami. Ustanowienie zarządcy za życia zajmuje kilka minut w CEIDG.
Fundacja rodzinna (od maja 2023 r.) sprawdza się przy znacznych aktywach: izoluje majątek od bieżących ryzyk działalności, zabezpiecza go przez pokolenia i wypłaca świadczenia beneficjentom - dzieciom, wnukom, partnerowi życiowemu - na warunkach ustalonych przez fundatora. Korzystne zasady opodatkowania (zwolnienie CIT na poziomie fundacji, 15% przy wypłacie beneficjentom z grupy zerowej) czynią ją atrakcyjną alternatywą dla tradycyjnej spółki holdingowej.
Planowanie sukcesji spółek (z o.o., komandytowych, akcyjnych) wymaga analizy umowy spółki - klauzul o wejściu spadkobierców, przymusowym umorzeniu udziałów, pierwszeństwie zakupu - i ewentualnej zmiany struktury przed śmiercią kluczowego wspólnika. Doradzamy prawnicy z doświadczeniem w prawie handlowym i podatkowym. Więcej o narzędziach sukcesji firmowej na stronie sukcesja biznesu.
Podatek od spadków i darowizn - optymalizacja i obowiązki
Nabycie spadku lub darowizny podlega podatkowi wg skali uzależnionej od grupy podatkowej (pokrewieństwo). Najbliższa rodzina (małżonek, zstępni, wstępni, rodzeństwo - tzw. zerowa grupa) jest całkowicie zwolniona, jeśli zgłosi nabycie na formularzu SD-Z2 w ciągu 6 miesięcy od nabycia. Brak terminowego zgłoszenia oznacza utratę zwolnienia.
Przy planowaniu sukcesji za życia (darowizny, zapisy windykacyjne) dobieramy instrumenty tak, by suma obciążeń podatkowych była minimalna - łącząc kwoty wolne, rozłożenie darowizn w czasie i struktury z fundacją rodzinną. Pomagamy też w sporach z urzędem skarbowym dotyczących wyceny składników majątkowych.
Dziedziczenie ustawowe i testamentowe - kto dziedziczy i w jakiej kolejności
Dziedziczenie odbywa się w dwóch trybach: testamentowym albo ustawowym. Testament ma pierwszeństwo - dziedziczenie ustawowe wchodzi w grę dopiero wtedy, gdy spadkodawca nie zostawił testamentu, testament okazał się nieważny albo powołany spadkobierca nie chce lub nie może dziedziczyć.
Przy dziedziczeniu ustawowym kolejność jest sztywna i wynika wprost z Kodeksu cywilnego. Kolejna grupa dochodzi do dziedziczenia dopiero wtedy, gdy nie ma nikogo z grupy wcześniejszej. Najczęstszy scenariusz - małżonek i dzieci - dzieli spadek w częściach równych, z zastrzeżeniem, że udział małżonka nie może być mniejszy niż jedna czwarta całości.
| Kolejność | Kto dziedziczy | Podstawa |
|---|---|---|
| 1 | małżonek i dzieci (a w ich miejsce wnuki) | art. 931 k.c. |
| 2 | małżonek, rodzice spadkodawcy | art. 932 k.c. |
| 3 | rodzeństwo i jego zstępni | art. 932-933 k.c. |
| 4 | dziadkowie i ich zstępni | art. 934 k.c. |
| 5 | pasierbowie | art. 934(1) k.c. |
| 6 | gmina ostatniego miejsca zamieszkania lub Skarb Państwa | art. 935 k.c. |
Warto pamiętać, czego dziedziczenie ustawowe nie obejmuje: partner z nieformalnego związku nie dziedziczy z ustawy niezależnie od długości relacji, a dziecko przysposobione dziedziczy tak jak biologiczne. W pierwszym przypadku jedyną drogą przekazania majątku pozostaje testament albo zapis windykacyjny - i to najczęstszy powód, dla którego warto uporządkować sprawy za życia.
Ustalenie kręgu spadkobierców to pierwszy krok każdej sprawy - od niego zależy zarówno wysokość udziałów, jak i krąg osób uprawnionych do zachowku. Formalne potwierdzenie następuje przez sądowe stwierdzenie nabycia spadku albo notarialny akt poświadczenia dziedziczenia; szczegóły obu ścieżek opisujemy na stronie spraw spadkowych.
Sprawy spadkowe z elementem zagranicznym
Gdy spadkodawca posiadał majątek za granicą lub w chwili śmierci zamieszkiwał poza Polską, sprawa podlega rozporządzeniu UE nr 650/2012 (rozporządzenie spadkowe). Co do zasady właściwe jest prawo państwa zwykłego pobytu spadkodawcy - nie kraj obywatelstwa. Możliwe jest jednak złożenie oświadczenia o wyborze prawa ojczystego.
Rozporządzenie wprowadza Europejskie Poświadczenie Spadkowe (EPS) - dokument uznawany we wszystkich państwach UE, skracający formalności przy podziale majątku leżącego w kilku krajach. Pomagamy ustalić właściwe prawo i sąd, uzyskać EPS oraz koordynujemy sprawę z zagranicznymi doradcami prawnymi. W sprawach z konsekwencjami podatkowymi za granicą weryfikujemy zastosowanie umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, by ograniczyć łączne obciążenia spadkobierców.
Jak DBO Polska prowadzi sprawę spadkową lub sukcesję?
Od analizy sytuacji prawnej i majątkowej, przez dobór instrumentów i postępowanie, po finalne zabezpieczenie interesów klienta.
Zadzwoń: 533 454 699 →- 1
Analiza sytuacji prawnej i majątkowej
Badamy krąg spadkobierców lub strukturę firmy, skład majątku i ewentualne długi, by ustalić cel: sądowe potwierdzenie spadku, zachowek lub plan sukcesji.
- 2
Dobór instrumentów i strategia
Dobieramy ścieżkę - postępowanie sądowe lub notarialne, zarząd sukcesyjny, fundację rodzinną, testament lub umowę spółki - i ustalamy harmonogram działań.
- 3
Realizacja - sąd, notariusz lub urząd
Prowadzimy postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku, działamy u notariusza przy dziale lub sukcesji, składamy dokumenty do urzędów i CEIDG.
- 4
Zabezpieczenie i rozliczenia podatkowe
Pilnujemy wpisów w księdze wieczystej i KRS, zgłoszeń podatkowych (SD-Z2) i rozliczenia sukcesji - tak by następcy przejęli stabilną sytuację prawną i finansową.
FAQ
Sprawy spadkowe i sukcesja - najczęstsze pytania
Czym różnią się sprawy spadkowe od sukcesji biznesu?
Sprawy spadkowe dotyczą nabycia, podziału i rozliczenia majątku po śmierci - stwierdzenia nabycia spadku, działu, zachowku i podatku od spadków. Sukcesja biznesu to planowanie przekazania firmy następcom jeszcze za życia właściciela - przez zarząd sukcesyjny, fundację rodzinną, umowy spółek lub testamenty i darowizny. Często działania te się przenikają, dlatego DBO Polska prowadzi je kompleksowo.
Ile trwa postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku?
Postępowanie sądowe trwa zwykle od 2 do 6 miesięcy, zależnie od liczby spadkobierców, obciążenia sądu i ewentualnych sporów. Szybszą alternatywą jest akt poświadczenia dziedziczenia u notariusza - możliwy w ciągu kilku dni, gdy wszyscy spadkobiercy są zgodni i stawią się u notariusza. Oba dokumenty mają tę samą moc prawną.
Czym jest fundacja rodzinna i kiedy warto ją założyć?
Fundacja rodzinna (ustawa z 26 stycznia 2023 r.) to osoba prawna akumulująca majątek i wypłacająca świadczenia beneficjentom - członkom rodziny fundatora. Pozwala utrzymać majątek rodzinny w całości, odroczyć podatki i uchronić firmę przed podziałem przy dziedziczeniu. Sprawdza się przede wszystkim przy znacznych aktywach (kilka milionów zł+) i wielopokoleniowym planowaniu sukcesji.
Co to jest zarząd sukcesyjny i kto może go ustanowić?
Zarząd sukcesyjny (ustawa z 5 lipca 2018 r.) pozwala prowadzić działalność wpisaną do CEIDG po śmierci właściciela - do 2 lat, z możliwością przedłużenia. Zarządcę może ustanowić sam przedsiębiorca (za życia, w CEIDG lub u notariusza) albo małżonek i spadkobiercy - w ciągu 2 miesięcy od śmierci, przed notariuszem. Zapewnia ciągłość umów, NIP i decyzji administracyjnych.
Jak zaplanować sukcesję firmy za życia?
Podstawowe instrumenty to: ustanowienie zarządcy sukcesyjnego, sporządzenie testamentu z zapisem windykacyjnym udziałów lub akcji, darowizna udziałów z poleceniem i pactum de non petendo w zakresie zachowku, przekształcenie działalności w spółkę (ułatwia sukcesję i ogranicza odpowiedzialność) oraz fundacja rodzinna przy dużym majątku. Dobór zależy od skali firmy, liczby następców i sytuacji rodzinnej.
Co grozi gdy nie zadbamy o sukcesję firmy?
Bez zarządu sukcesyjnego działalność CEIDG wygasa z chwilą śmierci właściciela - wygasają decyzje, koncesje i zezwolenia, umowy z pracownikami i kontrahentami mogą być wypowiedziane, a NIP przestaje działać. Przy wielu spadkobiercach firma trafia do współwłasności, co często prowadzi do paraliżu decyzyjnego lub konieczności jej sprzedaży.
Czy DBO Polska pomaga w sprawach spadkowych z nieruchomościami?
Tak. Nieruchomości wchodzące w skład spadku wymagają potwierdzenia tytułu w księdze wieczystej po dziale, uwzględnienia podatku od sprzedaży (art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT - zwolnienie po 5 latach od końca roku nabycia) oraz ewentualnego PCC. Pomagamy przeprowadzić dział, zaktualizować KW i zoptymalizować skutki podatkowe. Szczegóły w sekcji prawo nieruchomości.
Jak chronić firmę przed rozpadem po śmierci wspólnika?
W spółce z o.o. kluczowa jest umowa spółki - klauzule o ograniczeniu wstąpienia spadkobierców, przymusowym umorzeniu udziałów z wypłatą wartości lub pierwszeństwie zakupu. W spółce osobowej śmierć wspólnika może ją rozwiązać, chyba że umowa przewiduje kontynuację z następcami. Analizujemy dokumenty i proponujemy zmiany chroniące ciągłość działalności.
Jakie podatki wiążą się z dziedziczeniem firmy?
Nabycie majątku firmowego w drodze spadku podlega podatkowi od spadków i darowizn (grupy I-III). Najbliższa rodzina (zerowa grupa) jest całkowicie zwolniona po zgłoszeniu SD-Z2 w terminie 6 miesięcy. Darowizna za życia może korzystać ze zwolnienia grupowego lub być efektywnie podatkowo w ramach fundacji rodzinnej. Pomagamy wybrać i wdrożyć optymalne rozwiązanie.
Jak skontaktować się z DBO Polska w sprawie spadkowej lub sukcesji?
Zadzwoń pod numer 533 454 699 lub wypełnij formularz na stronie /kontakt/. Pierwszą rozmowę prowadzimy bezpłatnie - ustalamy zakres sprawy i proponujemy dalsze kroki. Mamy siedzibę w Białymstoku, ale obsługujemy klientów z całej Polski.
Co ma pierwszeństwo - testament czy dziedziczenie ustawowe?
Testament. Dziedziczenie ustawowe stosuje się dopiero wtedy, gdy spadkodawca nie sporządził testamentu, testament jest nieważny albo powołany w nim spadkobierca nie chce lub nie może dziedziczyć. Testament może też obejmować tylko część majątku - wówczas pozostała część podlega dziedziczeniu ustawowemu.
Ile dziedziczy małżonek, gdy spadkodawca zostawił dzieci?
Małżonek dziedziczy razem z dziećmi w częściach równych, ale jego udział nie może być mniejszy niż jedna czwarta całości spadku (art. 931 § 1 k.c.). Przy trojgu lub większej liczbie dzieci małżonek otrzymuje więc zawsze 1/4, a pozostała część dzieli się między dzieci po równo.
Spadki, sukcesja i prawo podatkowe w jednym miejscu
Sprawy spadkowe łączą się z prawem nieruchomości, sporami sądowymi i doradztwem podatkowym. DBO Polska obejmuje wszystkie te obszary.
Zabezpiecz majątek rodzinny i ciągłość firmy
Skontaktuj się z nami - przeanalizujemy sytuację prawną i majątkową, zaproponujemy najlepsze rozwiązanie i przeprowadzimy je od początku do końca.