Podział majątku wspólnego po rozwodzie w Białymstoku

Podział majątku po rozwodzie - na czym polega

Sprawa o podział majątku pojawia się zwykle w najtrudniejszym momencie - tuż po rozwodzie, gdy trzeba rozdzielić dorobek kilkunastu lat. Dotyczy dużych wartości, a w jej centrum niemal zawsze stoi nieruchomość: wspólny dom, mieszkanie albo działka. Emocje sprzyjają konfliktom, dlatego tym ważniejsze jest oparcie sprawy na rzetelnym ustaleniu składu majątku i jego wartości.

Podział można przeprowadzić dwiema drogami - ugodową (u notariusza lub w drodze mediacji) albo sądową. Pierwsza jest tańsza i szybsza, druga konieczna przy braku porozumienia co do składu, wartości lub sposobu podziału. DBO Polska prowadzi obie ścieżki: od przygotowania projektu podziału i negocjacji, po reprezentację przed sądem i rozliczenie spłat.

Podstawa prawna: podział majątku wspólnego - art. 43, 45 i 46 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego w związku z art. 1037 i nast. k.c.; zniesienie współwłasności - art. 210-212 k.c.; opłaty sądowe - art. 38 i 41 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.

Równe i nierówne udziały oraz rozliczenie nakładów

Z chwilą rozwodu (lub ustanowienia rozdzielności majątkowej) ustaje wspólność majątkowa, a majątek dorobkowy małżonków podlega podziałowi. Punktem wyjścia jest zasada równych udziałów - oboje małżonkowie mają co do zasady równe prawo do majątku wspólnego (art. 43 § 1 k.r.o.), niezależnie od tego, kto i ile faktycznie zarabiał.

Od tej zasady istnieją jednak ważne wyjątki i rozliczenia. Sąd może ustalić nierówne udziały, gdy jeden z małżonków w sposób rażący nie przyczyniał się do powstania majątku (art. 43 § 2 k.r.o.), a przy podziale rozlicza się nakłady z majątku osobistego na wspólny i odwrotnie (art. 45 k.r.o.) - na przykład środki z darowizny przeznaczone na wspólny dom. To właśnie te elementy najczęściej decydują o wyniku:

• Skład majątku wspólnego - co do niego wchodzi, a co stanowi majątek osobisty
• Wycena składników - zwłaszcza nieruchomości, często z udziałem biegłego rzeczoznawcy
• Rozliczenie nakładów i wydatków między majątkami (art. 45 k.r.o.)
• Sposób podziału - przyznanie składnika jednemu małżonkowi ze spłatą drugiego

Reprezentację w sprawie prowadzi radca prawny lub adwokat z doświadczeniem w sprawach majątkowych i rodzinnych.

Co wchodzi do majątku wspólnego, a co zostaje osobiste

Zanim dojdzie do podziału, trzeba ustalić, co w ogóle mu podlega. Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje wspólność ustawowa obejmująca przedmioty nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (art. 31 § 1 k.r.o.). To właśnie ten zbiór jest przedmiotem sprawy - nie cały majątek, jakim małżonkowie dysponują.

Do majątku wspólnego wchodzą w szczególności wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków oraz dochody z majątku wspólnego i z majątku osobistego. Poza podziałem pozostaje natomiast majątek osobisty (art. 33 k.r.o.):

• przedmioty nabyte przed powstaniem wspólności - czyli sprzed ślubu
• przedmioty nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca albo darczyńca postanowił inaczej
• przedmioty służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb
• prawa niezbywalne oraz odszkodowania za uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia
• przedmioty nabyte w zamian za składniki majątku osobistego - tzw. surogacja

Granica bywa nieoczywista, zwłaszcza gdy mieszkanie kupiono częściowo za środki sprzed małżeństwa albo z darowizny od rodziców. Takie sytuacje rozlicza się jako nakład z majątku osobistego na wspólny - dlatego warto zebrać dokumenty potwierdzające pochodzenie środków, zanim sprawa trafi do sądu.

Nieruchomość z kredytem hipotecznym przy podziale majątku

W większości spraw najcenniejszym składnikiem majątku wspólnego jest mieszkanie lub dom obciążony kredytem. To zarazem najtrudniejszy element podziału, ponieważ sąd dzieli aktywa, a nie długi - niespłacony kredyt pozostaje zobowiązaniem obojga byłych małżonków wobec banku niezależnie od tego, komu przypadnie nieruchomość.

Samo orzeczenie sądu nie zwalnia więc drugiego małżonka z odpowiedzialności wobec banku. Przejęcie kredytu przez jedną osobę wymaga zgody banku i aneksu do umowy, a bank ocenia wtedy jej zdolność kredytową samodzielnie. Dlatego kolejność działań ma znaczenie:

1. Ustalamy wartość nieruchomości i wysokość pozostałego zadłużenia
2. Sprawdzamy w banku możliwość przejęcia kredytu przez jednego z małżonków
3. Dopiero na tej podstawie projektujemy podział i wysokość spłaty

Sposób uwzględnienia obciążenia hipotecznego przy wycenie nieruchomości bywa w orzecznictwie oceniany różnie, dlatego ten element wymaga indywidualnej analizy. Alternatywą pozostaje sprzedaż nieruchomości i podział uzyskanej kwoty - bywa to rozwiązanie szybsze i tańsze niż spłata drugiej strony. Transakcyjną stronę takiej sprzedaży prowadzimy w ramach obrotu nieruchomościami.

Negocjacje, mediacja czy sąd - jak wybrać drogę

Nie każdy podział musi kończyć się długim procesem. Gdy strony są w stanie się porozumieć, ugoda - zawarta u notariusza lub przed sądem - pozwala elastycznie ułożyć podział, oszczędza czas i koszty oraz ogranicza eskalację konfliktu rodzinnego. Sąd nadaje ugodzie moc prawną, a notarialny podział majątku od razu wywołuje skutki rzeczowe.

Proces sądowy bywa jednak konieczny - przy sporze o skład majątku, jego wartość, nierówne udziały czy sposób rozliczenia nakładów. Zwykle zaczynamy od rzetelnej próby ugodowej, a dopiero gdy ta zawiedzie, kierujemy sprawę do sądu, dbając o korzystny dla klienta sposób podziału i wysokość spłat. Sprawy sporne prowadzimy w ramach postępowań sądowych.

Skuteczność DBO Polska w sprawach o podział majątku

Kancelaria DBO Polska prowadzi sprawy o podział majątku, łącząc znajomość prawa rodzinnego z doświadczeniem procesowym oraz wyceną nieruchomości. Podchodzimy do sprawy całościowo - od ustalenia składu i wartości majątku po rozliczenie nakładów i spłat, dbając, by podział był nie tylko zgodny z prawem, ale i realnie korzystny dla klienta.

• Podział majątku po rozwodzie - równe i nierówne udziały, rozliczenie nakładów
• Nieruchomość w podziale - wycena, spłaty i kredyt hipoteczny
• Zniesienie współwłasności - gdy nieruchomość pozostaje wspólna
• Ugody i mediacja - szybsze i tańsze zamknięcie sprawy

Bieżące doradztwo zapewnia prawnik prowadzący sprawy majątkowe i rodzinne. Działamy na terenie całej Polski; siedziba kancelarii mieści się w Białymstoku. To część szerszej praktyki prawa nieruchomości.