Podział majątku po rozwodzie to rozliczenie tego, co małżonkowie zgromadzili w czasie wspólności majątkowej. Z chwilą uprawomocnienia się rozwodu wspólność ustaje, a byli małżonkowie stają się współwłaścicielami majątku - co do zasady w równych częściach (art. 43 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Podziału można dokonać umową albo w sądzie.
Co wchodzi do majątku wspólnego
Majątek wspólny obejmuje przedmioty nabyte w czasie trwania wspólności przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (art. 31 k.r.o.). Należą do niego w szczególności:
- wynagrodzenia za pracę i dochody z działalności każdego z małżonków,
- dochody z majątku wspólnego i z majątków osobistych,
- środki zgromadzone na rachunkach, także w otwartych funduszach emerytalnych,
- nieruchomości i ruchomości kupione za pieniądze wspólne.
Do podziału nie wchodzi majątek osobisty - na przykład rzeczy nabyte przed ślubem, darowizny i spadki (chyba że darczyńca postanowił inaczej) czy przedmioty służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego z małżonków (art. 33 k.r.o.).
Trzy drogi podziału majątku
| Droga | Kiedy wchodzi w grę | Forma |
|---|---|---|
| Umowa | Byli małżonkowie zgadzają się co do podziału | Pisemna; przy nieruchomości akt notarialny |
| Wyrok rozwodowy | Na wniosek małżonka, jeśli nie spowoduje to nadmiernej zwłoki w sprawie rozwodowej (art. 58 § 3 k.r.o.) | Rozstrzygnięcie w wyroku |
| Odrębne postępowanie sądowe | Brak porozumienia po rozwodzie | Postanowienie sądu rejonowego |
Sąd w wyroku rozwodowym dzieli majątek rzadko - zwykle tylko wtedy, gdy strony są zgodne co do sposobu podziału. Przy sporze o skład i wartość majątku sprawa trafia do odrębnego postępowania.
Czy udziały mogą być nierówne
Tak. Z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać, by ustalić udziały w majątku wspólnym z uwzględnieniem stopnia, w którym każdy przyczynił się do jego powstania (art. 43 § 2 k.r.o.). Przy ocenie bierze się pod uwagę także osobiste starania o wychowanie dzieci i pracę w domu. Sama różnica w zarobkach nie wystarcza - sąd bada, czy jeden z małżonków na przykład trwonił majątek lub uporczywie nie przyczyniał się do jego powiększania.
Nakłady i kredyt przy podziale
Przy podziale każdy z małżonków może żądać zwrotu wydatków i nakładów, które poczynił z majątku osobistego na majątek wspólny - i odwrotnie (art. 45 k.r.o.). Typowy przykład to wkład własny na mieszkanie z pieniędzy otrzymanych w darowiźnie od rodziców.
Najwięcej wątpliwości budzi nieruchomość z kredytem hipotecznym. Sąd dzieli majątek, ale nie zmienia umowy kredytu - bank nadal może żądać spłaty od obojga kredytobiorców. Dlatego przy przejęciu mieszkania przez jedną osobę trzeba równolegle uzgodnić z bankiem zwolnienie drugiej strony z długu.
Ile kosztuje podział majątku
Opłata od wniosku o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności wynosi 1000 zł, a 300 zł, jeżeli wniosek zawiera zgodny projekt podziału (art. 38 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Przy umowie notarialnej zamiast opłaty sądowej płaci się taksę notarialną i opłaty za wpisy w księdze wieczystej. Do kosztów mogą dojść opinie biegłych rzeczoznawców, jeśli strony spierają się o wartość nieruchomości.
Podział majątku po rozwodzie prowadzimy w ramach spraw o podział majątku w Białymstoku. Gdy przy podziale pojawia się temat podatków od sprzedaży mieszkania, pomagamy w ramach doradztwa podatkowego przy nieruchomościach.
Stan prawny na 14 września 2026 r. Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej w konkretnej sprawie.
Najczęstsze pytania
Czy podział majątku po rozwodzie ma termin?
Nie, wniosek o podział majątku wspólnego można złożyć w każdym czasie po ustaniu wspólności, bo roszczenie o zniesienie współwłasności nie przedawnia się. Z czasem trudniej jednak udowodnić nakłady i wartość rzeczy.
Ile kosztuje sądowy podział majątku?
Opłata od wniosku o podział majątku wspólnego wynosi 1000 zł, a 300 zł przy zgodnym projekcie podziału (art. 38 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Osobno płaci się za opinie biegłych, jeśli są potrzebne.
Czy sąd może podzielić majątek w wyroku rozwodowym?
Tak, na wniosek jednego z małżonków sąd może podzielić majątek w wyroku rozwodowym, jeżeli nie spowoduje to nadmiernej zwłoki (art. 58 § 3 k.r.o.). W praktyce dzieje się tak głównie, gdy małżonkowie są zgodni.
Czy udziały w majątku zawsze są równe?
Co do zasady tak, ale z ważnych powodów sąd może ustalić nierówne udziały, biorąc pod uwagę stopień przyczynienia się do powstania majątku (art. 43 § 2 k.r.o.). Praca w domu i wychowanie dzieci liczą się jak przyczynienie.
Co z mieszkaniem na kredyt przy podziale majątku?
Sąd może przyznać mieszkanie jednemu z małżonków ze spłatą na rzecz drugiego, ale nie zmienia umowy kredytu. Zwolnienie drugiego kredytobiorcy z długu wymaga osobnej zgody banku.
Czy do podziału wchodzi spadek otrzymany w czasie małżeństwa?
Nie, przedmioty nabyte przez dziedziczenie należą do majątku osobistego, chyba że spadkodawca postanowił inaczej (art. 33 k.r.o.). Jeśli jednak pieniądze ze spadku wydano na majątek wspólny, można żądać zwrotu tego nakładu.