Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 26 maja 2026 r. wydał dwa istotne wyroki w sprawach prowadzonych przez naszą kancelarię. Oba rozstrzygnięcia mają znaczenie praktyczne dla podatników VAT zarówno z branży budowlanej i deweloperskiej, jak i innych. Pierwsze orzeczenie dotyczy prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego od wydatków poniesionych na prace naprawcze. Drugie – granicy między interpretacją indywidualną a wiążącą informacją stawkową w sprawach dotyczących świadczeń kompleksowych.
W obu sprawach NSA potwierdził korzystne dla podatników stanowisko prezentowane wcześniej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
VAT od prac naprawczych – odszkodowanie nie przekreśla prawa do odliczenia
Pierwsza sprawa dotyczyła podatnika prowadzącego działalność deweloperską. Po sprzedaży lokali w budynku wielorodzinnym ujawniły się wady budynku, których usunięcie wymagało poniesienia wydatków na prace naprawcze. Spółka stała na stanowisku, że przysługuje jej prawo do odliczenia podatku VAT z faktur dokumentujących te prace, ponieważ wydatki pozostają w związku z jej działalnością opodatkowaną.
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w toku postępowania z wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej uznał, że prawo do odliczenia podatku VAT nie przysługuje. W ocenie organu wydatki na prace naprawcze należało wiązać przede wszystkim z potencjalnym dochodzeniem odszkodowania od podmiotów odpowiedzialnych za powstanie wad, a nie z opodatkowaną sprzedażą lokali. Innymi słowy, organ próbował przesunąć ciężar sprawy z działalności gospodarczej podatnika na wątek odszkodowawczy.
Z takim podejściem nie zgodził się WSA w Warszawie, a 26 maja 2026 r. stanowisko to potwierdził NSA.
Kluczowe znaczenie, jak podkreślił NSA w ustnych motywach rozstrzygnięcia, ma to, że prace naprawcze nie były celem samym w sobie ani elementem odrębnej działalności odszkodowawczej. Były konsekwencją prowadzonej działalności deweloperskiej, wcześniejszej sprzedaży lokali oraz obowiązków wobec nabywców. Wydatki te służyły usunięciu wad, zabezpieczeniu interesów klientów, ograniczeniu ryzyka roszczeń oraz ochronie renomy przedsiębiorcy.
Z perspektywy VAT istotne jest więc obiektywne przeznaczenie wydatku. Jeżeli podatnik ponosi wydatek po to, aby prawidłowo wykonać lub zabezpieczyć swoją działalność opodatkowaną, to sam fakt, że może następnie dochodzić roszczeń od innego podmiotu, nie powinien pozbawiać go prawa do odliczenia podatku naliczonego.
To ważny wyrok dla przedsiębiorców, zwłaszcza z branży deweloperskiej, budowlanej i wykonawczej. Potwierdza on, że koszty napraw, usuwania wad czy wykonania obowiązków posprzedażowych mogą być elementem normalnego ryzyka działalności gospodarczej i pozostawać w związku z czynnościami opodatkowanymi.
Świadczenie kompleksowe – nie zawsze WIS zamiast interpretacji
Druga sprawa dotyczyła odmowy wydania interpretacji indywidualnej. Podatnik wystąpił z pytaniem, czy sprzedaż w całości jednemu nabywcy nieruchomości zabudowanej budynkiem, w którym znajdują się zarówno lokale mieszkalne, jak i usługowe, może być traktowana jako świadczenie kompleksowe.
Organ odmówił wydania interpretacji. Uznał, że kwestia ustalenia, czy dane świadczenie jest świadczeniem kompleksowym, powinna być rozstrzygana w trybie wiążącej informacji stawkowej, a nie interpretacji indywidualnej.
WSA w Warszawie nie zgodził się z takim stanowiskiem, a 26 maja 2026 r. NSA potwierdził ocenę sądu pierwszej instancji.
Istotą sporu było to, czy każde pytanie dotyczące świadczenia kompleksowego automatycznie wyłącza możliwość uzyskania interpretacji indywidualnej. Sądy uznały, że nie. Wiążąca Informacja Stawkowa służy przede wszystkim ustaleniu właściwej stawki VAT oraz klasyfikacji towaru lub usługi na potrzeby tej stawki. Jeżeli podatnik pyta o konkretną stawkę VAT, wtedy rzeczywiście właściwym trybem może być WIS.
Inaczej jest jednak, gdy podatnik nie pyta o wysokość stawki (jak w tym przypadku), lecz o kwalifikację swojego świadczenia – na przykład o to, czy określone czynności należy traktować jako jedno świadczenie kompleksowe, czy jako kilka odrębnych świadczeń. Taka kwalifikacja może mieć znaczenie dla skutków podatkowych, ale nie oznacza jeszcze, że podatnik domaga się ustalenia stawki VAT w trybie WIS.
To rozstrzygnięcie jest szczególnie istotne z punktu widzenia ochrony interpretacyjnej. Organ podatkowy nie powinien modyfikować pytania podatnika ani zakładać, że skoro w tle sprawy pojawia się VAT, to podatnik w rzeczywistości pyta o stawkę. Jeżeli wniosek dotyczy kwalifikacji podatkowej świadczenia i pozwala podatnikowi samodzielnie wywieść skutki podatkowe, organ powinien co do zasady odnieść się do pytania w interpretacji indywidualnej.
Znaczenie praktyczne wyroków
Oba wyroki pokazują, że w sprawach podatkowych istotne jest precyzyjne ustalenie rzeczywistego przedmiotu sporu.
W sprawie prac naprawczych NSA potwierdził, że organ nie może automatycznie utożsamiać wydatków poniesionych na usunięcie wad z odszkodowaniem tylko dlatego, że podatnik może dochodzić roszczeń od podmiotu odpowiedzialnego za ich powstanie. Dla prawa do odliczenia podatku VAT kluczowy pozostaje związek wydatku z działalnością opodatkowaną.
W sprawie świadczenia kompleksowego NSA potwierdził natomiast, że organ nie może odmawiać wydania interpretacji indywidualnej wyłącznie dlatego, że sprawa dotyczy VAT i pośrednio może wpływać na sposób opodatkowania. Jeżeli podatnik nie pyta o ustalenie konkretnej stawki, lecz o kwalifikację świadczenia, właściwy jest tryb interpretacji indywidualnej.
To ważne orzeczenia dla praktyki podatkowej i dla podatników, którzy mierzą się z formalistycznym podejściem organów do prawa do odliczenia VAT oraz postępowań interpretacyjnych. Pierwsze – w zakresie prawa do odliczenia VAT i zasady neutralności. Drugie – w zakresie prawa do uzyskania interpretacji indywidualnej oraz ochrony wynikającej z zastosowania się do stanowiska organu.
Zapraszamy do lektury dwóch artykułów w Dzienniku Gazeta Prawna:
- Deweloper naprawia cudzy błąd – czy odliczy VAT?
- Interpretacja czy WIS – co w sytuacji, gdy podatnik pyta o świadczenie?
Masz podobny problem prawny? Skontaktuj się z nami – zespół DBO Polska jest do Twojej dyspozycji.
W celu zapoznania się z naszą ofertą, zapraszamy do kontaktu:
e-mail: biuro@dbopolska.pl tel: 533 454 699, 732 666 306