Wygraliśmy przed NSA –
wynajem lokalu małżonkowi nie jest nadużyciem prawa w świetle przepisów o VAT
Z przyjemnością informujemy o kolejnym sukcesie naszej kancelarii – 19 lutego 2026 r. Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną sporządzoną przez zespół DBO Polska i uchylił niekorzystny podatnikowi wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku w całości, a także decyzję organu odwoławczego (Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku). Naszego klienta na rozprawie reprezentował r. pr. Mateusz Czajkowski.
Przedmiot sprawy
W zaistniałym stanie faktycznym nasz klient zakupił lokal użytkowy w celu prowadzenia działalności gospodarczej polegającej m.in. na najmie lokali. W cenie nabycia zapłacił podatek VAT, który został rozliczony przez zbywcę. Następnie dokonał odliczenia podatku naliczonego związanego z zakupem i wykończeniem lokalu. W późniejszym czasie nasz klient wynajął ten lokal użytkowy swojej żonie, która prowadzi w nim działalność gospodarczą w postaci przedszkola prywatnego. Z tytułu najmu wystawiał fakturę wraz z podatkiem od towarów i usług.
Organ podatkowy I oraz II instancji, a także WSA uznali, że ciąg czynności dokonanych przez skarżącego i jego małżonkę nie miały innego uzasadnienia niż jedynie uzyskanie korzyści podatkowej, a zatem podatnik (a nie jego małżonka) jedynie w celu ominięcia przepisów nabył lokal użytkowy – właśnie ze względu na skorzystanie z prawa do odliczenia podatku VAT. Małżonka z uwagi na zwolnienie z podatku VAT działalności polegającej na prowadzeniu przedszkola z takiego odliczenia nie mogłaby skorzystać.
Stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego
Z niniejszym podejściem nie zgodził się Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z 19 lutego 2026 r. sygn. akt I FSK 1389/23 uznał, że skarga kasacyjna jest zasadna, a w rezultacie uchylił zaskarżoną decyzję organu odwoławczego, która określała zobowiązanie podatkowe w podatku VAT.
Sąd II instancji zwrócił uwagę, że nie każda czynność podatnika, zmierzająca do uzyskania „korzyści podatkowej” stanowi nadużycie prawa podatkowego. Przedsiębiorca ma bowiem prawo podejmować takie działania, zgodnie z prawem, które zmierzają do maksymalizacji zysku, a także zmniejszenia obciążeń podatkowych. NSA podkreślił, że nie można od podatnika wymagać, aby mając kilka możliwych działań legalnych, wybierał to, które wiąże się z jak największymi obciążeniami podatkowymi.
Małżonkowie na gruncie podatku od towarów i usług są odrębnymi podatnikami VAT. Nie można także zarzucać, że doszło do osiągnięcia korzyści podatkowej po stronie małżonki podatnika, będącej odrębnym podatnikiem i przedsiębiorcą. W rezultacie w ocenie sądu nie doszło do uzyskania korzyści majątkowej, a czynności dokonane przez naszego klienta były normalnymi działaniami podatnika, który z uwagi na neutralność podatku od towarów i usług dokonał odliczenia podatku naliczonego.
NSA zaznaczył, że podstawowym celem dokonania czynności nabycia lokalu przez podatnika, było jego wynajęcie – co jest zgodne z przedmiotem prowadzonej działalności gospodarczej. Nie można zatem mówić o tym, że korzyść podatkowa stanowiła zasadniczy cel przyjętego rozwiązania umownego. Sąd podsumował również, że organy podatkowe nie mogą tak dalece ingerować w swobodę działań przedsiębiorców, nakładając na nich obowiązek ukształtowania swoich czynności, w ten sposób, aby maksymalizować obciążenia podatkowe.
Podsumowanie
Omawiane rozstrzygnięcie NSA jednoznacznie wskazało, że samo dążenie do legalnego ograniczenia obciążeń podatkowych nie może być automatycznie utożsamiane z nadużyciem prawa, a małżonkowie na gruncie VAT pozostają odrębnymi podatnikami niezależnie od ustroju majątkowego małżeńskiego. Wyrok ten wzmacnia pewność prawa i przyczynia się do kształtowania bardziej sprawiedliwej oraz przewidywalnej linii orzeczniczej, istotnej dla przedsiębiorców podejmujących racjonalne decyzje ekonomiczne w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.
Masz podobny problem prawny? Skontaktuj się z nami – zespół DBO Polska jest do Twojej dyspozycji.
W celu zapoznania się z naszą ofertą, zapraszamy do kontaktu:
e-mail: biuro@dbopolska.pl tel: 533 454 699, 732 666 306