W przypadku sprzedaży nieruchomości lub jej części w ciągu 5 lat od nabycia podatnik obowiązany jest do opodatkowania sprzedaży podatkiem dochodowym. Przewidziane jest jednak zwolnienie podatkowe w przypadku przeznaczenia środków uzyskanych ze sprzedaży na tzw. własne cele mieszkaniowe. Ponad rok temu został wydłużony termin na ich realizację z 2 do 3 lat. Przez własne cele mieszkaniowe rozumie się m.in.

  1. nabycie budynku albo lokalu mieszkalnego w całości lub części (ewentualnie udziału w nim) a także na nabycie gruntu lub prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału do nich,
  2. nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie,
  3. budowę, rozbudowę, przebudowę, remont własnego budynku lub lokalu mieszkalnego (albo jego części),
  4. rozbudowę, przebudowę lub adaptację na cele mieszkalne własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego

Powyższe wskazuje, że aby skorzystać ze zwolnienia, najpierw należy sprzedaż nieruchomość, a później przeznaczyć środki z jej sprzedaży na zakup np. nowego mieszkania. W ostatnim czasie pojawił się wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, który akceptuje również odwróconą kolejność. Mowa tutaj o sytuacji, w której podatnik najpierw podpisuje umowę przedwstępną, z tytułu której nabywca wpłaca mu zadatek lub zaliczkę na poczet ceny sprzedaży. Następnie kupuje nową nieruchomości z pieniędzy z zadatku (zaliczki) i czyni to w przewidzianym 3 letnim terminie. W tym czasie przenosi własność zbywanego mieszkania na nabywcę, który wpłaca pozostałą część ceny sprzedaży. W ocenie sądu ,,kwota zadatku (zaliczki) otrzymana przy zawarciu przedwstępnej umowy odpłatnego zbycia nieruchomości wydatkowana na cele mieszkaniowe określone w art. 21 ust. 25 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1387, z późn. zm.), korzysta ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 tej ustawy, jeżeli następnie doszło do zawarcia umowy przyrzeczonej przenoszącej własność nieruchomości, a kwota zadatku (zaliczki) została zaliczona na poczet ceny jej odpłatnego zbycia’’ (wyrok NSA z dnia 17 lutego 2020 r., sygn. akt II FPS 4/19).